Kategori: Makaleler

Bilgi, Varlık ve Ahlak Arasında Bir Şehir: Ankara’da Özel Üniversiteler Üzerine Felsefi Bir Okuma Bir sabah, şehir henüz tam uyanmamışken, bir kavşakta durup şu soru zihinde belirir: “Bir üniversite yalnızca bilgi mi üretir, yoksa insanın kendisini yeniden kurduğu bir varlık alanı mı yaratır?” Bu soru, tek bir yanıtı olmayan bir yankı gibi geri döner; çünkü hem etik hem epistemolojik hem de ontolojik katmanlar taşır. Bir kurumun ne olduğu, nasıl bildiğimiz, neyi doğru saydığımız ve hatta “varlık” dediğimiz şeyin sınırları burada iç içe geçer. Ankara’daki özel üniversiteler, bu sorunun somut karşılıklarını barındıran yapılardır. Fakat mesele yalnızca bir liste değildir; mesele, bu…

Jeokimya ve Siyaset Arasında: Toprakta Alüminyumun Sessiz Varlığı Toprak denildiğinde çoğu zaman akla tarım, üretim, doğa ya da çevre gelir. Ancak toprağın içinde saklı olan kimyasal gerçeklik, siyasal düşünce için de güçlü bir metafor alanı açar. “Toprakta alüminyum var mı?” sorusu ilk bakışta basit bir jeokimya sorusu gibi görünür; fakat bu sorunun cevabı, doğanın kendisiyle insanın kurduğu güç ilişkilerini anlamak için beklenmedik bir başlangıç noktası sunar. Alüminyum, Dünya kabuğunda en bol bulunan elementlerden biridir. Fakat bu bolluk, onun doğada saf metal halinde bulunduğu anlamına gelmez. Aksine alüminyum, çoğunlukla oksijen ve silisyumla birleşmiş halde, yani aluminosilikat mineralleri içinde yer alır. Toprağın…

Ambiyansın Türkçe karşılığı nedir konusunda bilgi toplamak isteyenler için Famo tarafından hazırlanmış özel içerik. Adaptatif Ne Demek? Felsefi Bir Çözümleme Bir şehir düşünülür: sürekli değişen, kendini yenileyen, eski sokakları yıkılıp yerine yenileri yapılan ama yine de “aynı şehir” olarak kalan bir yapı. Peki aynı kalan şey nedir? Değişim mi kimliği kurar, yoksa sabitlik mi varlığı mümkün kılar? Bir sistem, bir canlı ya da bir düşünce biçimi ne zaman “uyum sağlayan” olur da ne zaman “başka bir şeye dönüşmüş” sayılır? Bu soruların merkezinde yer alan kavramlardan biri adaptatiftir. Günlük dilde “uyum sağlayabilen” anlamına gelir; fakat felsefede bu kelime, çok daha derin…

Alüminyum Sınıfları Nelerdir? Varlığın Maddeyle, Bilginin Yapısıyla ve Etiğin Sessiz Gerilimiyle Bir Okuma Bugün Famo olarak Alüminyum hangi sektörde kullanılır üzerine özenle hazırlanmış bir yazıyı paylaşıyoruz. Bir an düşünülse: bir köprü inşa edilirken kullanılan metal yalnızca teknik bir seçim midir, yoksa insanlığın bilgiyle kurduğu ilişkinin somutlaşmış hâli mi? Bir mühendis, bir filozof ve bir sanatçı aynı alüminyum levhaya baktığında aynı şeyi mi görür? Yoksa her biri, kendi epistemolojik çerçevesi içinde farklı bir “gerçeklik sınıfı” mı üretir? Bu sorular, ilk bakışta metalürjiye değil felsefeye ait görünür. Ancak alüminyum sınıfları denildiğinde yalnızca bir malzeme katalogu değil, aynı zamanda insanın maddeyi sınıflandırma biçimi,…

KAV’nin açılımı nedir? Kısaca söylemek gerekirse “KAV” diye tek bir doğru cevap yok. Evet, kulağa biraz sinir bozucu geliyor ama gerçek bu. KAV, bağlama göre farklı açılımlara sahip bir kısaltma. Türkiye’de ve hatta genel dil kullanımında kısaltmaların en büyük problemi de bu zaten: herkes aynı üç harfi kullanıyor ama herkesin kastettiği şey bambaşka olabiliyor. Ben İzmir’de yaşayan, sosyal medyada biraz fazla vakit geçiren biri olarak şunu net söyleyeyim: KAV gibi kısaltmalar bazen iletişimi hızlandırıyor ama çoğu zaman işi daha da karmaşık hale getiriyor. Özellikle de “Google’a yazdım ama doğru şeyi bulamadım” krizini yaşatan türden bir belirsizlik yaratıyorsa… KAV farklı alanlarda…

Bugünkü konumuz Beyne giden kan akışını nasıl artırabilirim. Famo olarak bu başlığı yakından incelemeye başlıyoruz. Beyne Giden Kan Akışını Nasıl Artırabilirim? Tarihin Akışı İçinde Bir Sağlık ve Bilgi Yolculuğu Geçmişi anlamak, yalnızca eski olayları sıralamak değildir; insan bedenine, sağlığa ve yaşamın kendisine dair düşünme biçimimizin nasıl değiştiğini görmek demektir. Bugün “beyne giden kan akışını nasıl artırabilirim?” diye sorduğumuzda, aslında binlerce yıl boyunca şekillenmiş bir bilgi birikiminin, inanç sistemlerinin ve tıbbi gözlemlerin devamı içinde konuşuyoruz. İnsan bedenine dair ilk açıklamalarla modern nörolojinin karmaşık laboratuvarları arasında uzanan bu uzun yol, yalnızca tıbbın değil, aynı zamanda toplumların düşünme biçimlerinin tarihidir. Antik Dünyada Kan,…

Altınova Yalova Arası Kaç Kilometre? Öğrenmenin Dönüştürücü Gücüne Pedagojik Bir Bakış “Altınova Yalova arası kaç kilometre?” sorusu ilk bakışta yalnızca coğrafi bir merak gibi görünür. Harita uygulamasına bakıldığında yaklaşık 20–25 kilometrelik bir mesafe cevabı çıkar karşımıza. Fakat öğrenme açısından mesele sadece bir sayı değildir. Çünkü her bilgi, onu nasıl öğrendiğimizle birlikte şekillenir; hatta bazen bilgi dediğimiz şey, onu kurma biçimimizin bir yansımasına dönüşür. Bir insanın bu soruyu sorma biçimi bile pedagojik bir ipucu taşır: Mesafeyi öğrenmek mi önemli, yoksa mesafeyi anlamlandırmak mı? Belki de öğrenme dediğimiz şey, tam da bu ayrımın içinde gizlidir. Öğrenmenin Doğası: Mesafeden Fazlası Bilgi Bir Sonuç…