Merhaba! Famo sayfasında bugün “Bir şeyin karesi ne anlama gelir” konusunu tüm yönleriyle ele alıyoruz.
Bir şeyin karesi ne anlama gelir? (İzmir’de sabah kahvesiyle gelen varoluş soruları)
Sabah uyanıyorum, İzmir’in o hafif tuzlu rüzgârı pencereyi yokluyor. Kahve makinesi çalışırken telefona bakıyorum. Bir bildirim: “Bir şeyin karesi ne anlama gelir?”
Bir an duruyorum.
Kahveyi yanlışlıkla şeker yerine tuzla mı yaptım diye kontrol ediyorum önce, çünkü zihnim bu soruyu genelde böyle saçma bir bağlamda üretir. Ama yok, mesele matematik. Ya da hayat. Belki ikisi de.
Çünkü dürüst olayım: “Bir şeyin karesi ne anlama gelir?” sorusu, sadece matematik dersi sorusu değil. Bu soru, 25 yaşına gelmiş, hayatı “neden böyle oldu ya”larla dolu bir insanın iç sesidir.
Kare nedir, biz neredeyiz?
Okul yıllarında bize öğrettiler: Bir sayının karesi, o sayının kendisiyle çarpılmasıdır.
2’nin karesi 4’tür.
3’ün karesi 9’dur.
Ama kimse şunu anlatmadı:
“Bir şeyin karesi ne anlama gelir?” sorusu, sadece işlem değil, biraz da zihinsel bir çarpılmadır.
Mesela ben İzmir’de otobüste giderken, Karşıyaka yönüne doğru sallanırken, bir anda düşünüyorum:
“Ben neden 25 yaşındayım ve hâlâ bulaşık makinesini yanlış yerleştiriyorum?”
Bu da bir tür kare aslında. Kendimle kendimi çarpıyorum ve sonuç: karmaşa.
Matematik öğretmeni vs gerçek hayat
Lisede matematik öğretmenim vardı. Çok net bir adamdı.
“Çocuklar, bir sayının karesi demek o sayıyı kendisiyle çarpmaktır.”
Ben o zamanlar kafamda şunu düşünüyordum:
“Peki hocam, ben kendimle çarpışırsam ne olur?”
Tabii bunu sesli söylemedim. Çünkü İzmir’de bile olsan bazı sorular seni sınıfın ortasında sosyal olarak sıfıra indirir.
Ama bugün dönüp bakınca görüyorum ki “Bir şeyin karesi ne anlama gelir?” sorusu aslında şu:
Kendini büyütmek, çoğaltmak, bazen de abartmak.
Günlük hayatta kare etkisi
Geçen gün marketteyim. Kasada önümde biri telefonla konuşuyor:
“Abi ben şu işi iki katına çıkaracağım, hatta karesini alacağım!”
Kasiyer bakıyor, ben bakıyorum, hayat bakıyor.
O an anladım ki insanlar matematik terimlerini artık motivasyon cümlesi olarak kullanıyor. “Karesini almak” = abartmak.
Ben de içimden dedim:
“Ben hayatımı karesine alsam, muhtemelen evden çıkmam gerekir.”
Çünkü bazı hayatlar linear gider, bazıları exponential. Benimki bazen spiral.
İzmir’de bir kafede kare düşüncesi
Kordon’da bir kafedeyim. Yan masada iki arkadaş:
– “Kanka ben bu işi büyüteceğim ya.”
– “Nasıl?”
– “Karesini alacağım.”
Ben kahvemi yudumluyorum, iç ses:
“Umarım finansal olarak söylüyordur, yoksa fiziksel olarak biraz zor.”
İşte tam bu noktada “Bir şeyin karesi ne anlama gelir?” sorusu tekrar geliyor. Çünkü matematikte basit olan şey, hayatta bazen çok katmanlı.
Kendi içimdeki kareler
Şimdi dürüst olayım. Ben bazen kendi içimde iki farklı insanı çarpıştırıyorum.
Bir taraf diyor ki:
“Her şey yolunda, sakin ol.”
Diğer taraf:
“Hayır, hiçbir şey yolunda değil, ayrıca çamaşır deterjanı da bitmiş.”
Bu iki taraf çarpışınca ne oluyor?
İşte o bir şeyin karesi ne anlama gelir sorusunun canlı versiyonu.
Kendini kendinle çarpınca çıkan sonuç her zaman net değil. Bazen büyüme, bazen karmaşa, bazen de direkt “ben bugün neden yaşıyorum?” modu.
Instagram kareleri ve hayatın estetiği
Bir de işin modern tarafı var.
Instagram’a giriyorum. Her şey kare formatta. Hayat bile artık kareye zorlanmış gibi.
Bir fotoğraf: “mutlu an”
Altında: filtre, ışık, düzen.
Ama gerçek hayat öyle mi?
Ben geçen gün kahvaltıda simidi çaya düşürdüm. Bunu kareye alsak “estetik kahvaltı” olur mu? Olmaz.
Ama belki de “Bir şeyin karesi ne anlama gelir?” sorusu burada tekrar devreye giriyor:
Gerçeği sıkıştırmak, düzenlemek, anlamlandırmak.
Matematikten kaçıp hayata dönmek
Daha Fazlası İçin: Tahrişe hangi krem iyi gelir ?
Bir gün arkadaşım bana dedi ki:
“Sen çok düşünüyorsun.”
Ben de dedim ki:
“Ben düşünmüyorum, ben kare alıyorum.”
Güldü. Ama ben ciddiydim.
Çünkü bazı düşünceler gerçekten kendini çarpar. Bir olay olur, sonra onu düşünürsün, sonra onu düşünürken kendini düşünürsün.
Sonuç:
Bir zihinsel ızgara.
Basit örnekle büyük anlam
2’nin karesi 4.
Basit.
Ama insanın kendi duygularının karesi?
Orası biraz karışık.
Mutluluk karesi bazen huzur olur.
Kaygı karesi bazen panik.
Ve en garibi: hiçbir şey yapmamanın karesi bile bazen yorgunluk yapar.
Bunu İzmir sıcağında balkonda uzanırken fark ettim. Hiçbir şey yapmıyordum ama beynim full mesaiydi.
İç sesin matematiği
İç sesimle bazen tartışıyorum:
– “Abi rahat ol.”
– “Nasıl olayım ya?”
– “Karesini alma.”
– “Ama zaten aldı…”
İç sesim bazen matematik öğretmeni gibi, bazen de mahalle arkadaşı gibi.
Bir şeyin karesi ne anlama gelir? sorusu burada daha da kişisel bir hal alıyor:
Kendi kendini büyütme kapasiten.
Bazen iyi şeyleri büyütürsün.
Bazen küçük bir hatayı devasa bir hikâyeye dönüştürürsün.
İzmir otobüsünde varoluş deneyi
Otobüste gidiyorum. Camdan dışarı bakıyorum. Bir amca yanımda:
“Genç, bu dünya ne olacak?”
Ben içimden:
“Amca bu soru lineer değil, bu kare bir soru.”
Ama tabii söylemiyorum.
Çünkü bazı cevaplar sadece iç ses için var.
O an anlıyorum ki “Bir şeyin karesi ne anlama gelir?” sorusu sadece matematik değil, aynı zamanda büyüyen düşüncelerin kontrolsüz versiyonu.
Kareler ve insan ilişkileri
Bir arkadaşlık düşün.
Normalde iyidir.
Ama bazı durumlarda biri küçük bir şey yapar, sen onu zihninde büyütürsün.
Mesela:
“Mesajı geç gördü.”
Basit.
Ama beynin:
“Beni artık sevmiyor olabilir mi?”
İşte bu, duygusal kare alma işlemidir.
Gerçek 1 birimse, zihinsel çarpım onu 4 yapar. Bazen 16. Bazen 64.
Ve sonra kendine ders çalışır gibi sorarsın:
“Ben bunu neden bu kadar büyüttüm?”
Gülerek düşünmek
En garibi şu: Bu kadar düşünmeme rağmen hâlâ gülüyorum.
Çünkü fark ediyorum ki hayatın kendisi biraz matematik şakası gibi.
Ciddi görünen ama içinde absürt detaylar barındıran bir denklem.
Mesela ben geçen gün yanlışlıkla çorapları buzdolabına koydum.
Bunun karesi var mı? Yok.
Ama zihnimde kesin vardır.
Sonuç gibi olmayan bir yer
Şunu fark ediyorum: “Bir şeyin karesi ne anlama gelir?” sorusu tek bir cevabı olan bir şey değil.
Bazen büyüme.
Bazen çarpılma.
Bazen abartı.
Bazen de sadece gülünç bir düşünce.
İzmir’de rüzgâr hafif esiyor, kahve bitmiş. Telefon ekranı kapanıyor.
Ama soru kalıyor:
Bir şeyin karesi ne anlama gelir?
Belki de en basit haliyle şudur:
Bir şeyi kendinle karşılaştırdığında ortaya çıkan yeni versiyonun adı.
Okuyucularımıza “Bir şeyin karesi ne anlama gelir” konusunda faydalı bilgiler sunmaya çalıştık. Famo ekibi olarak bizi okumaya devam edin!