Paella Pirinci Nedir? (Ve Ben Neden Bunu Geç Öğrendim?)
Bazı sorular var ki insanın hayatına geç giriyor. Mesela “Paella pirinci nedir?” sorusu… Ben 25 yaşına kadar bunu hiç sorgulamamışım. İzmir’de yaşıyorum, deniz var, martı var, boyoz var, daha ne olsun diye düşünürken bir gün bir arkadaşım “Paella yapacağım ama pirinci yanlış almışım” deyince beynimde küçük bir kısa devre oldu.
“Pirincin de doğru-yanlışı mı var ya?” dedim.
Arkadaşım bana baktı, uzun uzun sustu ve sonra sadece şunu söyledi:
“Sen gerçekten Akdeniz mutfağını bir ‘pilavdan ibaret yaşam biçimi’ sanıyorsun.”
O an kendimle ilgili bazı gerçekleri kabul etmek zorunda kaldım.
Paella Pirinci Nedir? Sorusunun Asıl Cevabı
Paella pirinci nedir? sorusunun cevabı aslında basit gibi görünür ama içine girdikçe insanı bir mutfak felsefesi krizine sokar.
Paella pirinci, İspanyol mutfağının ünlü yemeği paella için kullanılan, kısa taneli, nişasta salınımı yüksek bir pirinç türüdür. Ama “kısa tanecikli pirinç” deyip geçmek, İzmir’de “çay var mı?” sorusuna “sıvı var” demek gibi olur; teknik olarak doğru ama ruhu yok.
Bu pirinç türü pişerken tane tane kalmak yerine sosu içine çeker. Yani aslında pirinç değil, biraz sos emici bir karakterdir. Hayat gibi… Ne yaşarsan içine çekiyorsun, dışarıya çok da dağıtmıyorsun.
Ben bunu öğrenince bir süre düşündüm. Hatta mutfakta elimde çayla boş boş dolandım.
“Ben de sosları mı içime çekiyorum acaba?” diye sordum kendi kendime.
Annem mutfaktan bağırdı:
“Sen önce çayı dökmeden içmeyi öğren!”
İzmir’de Paella Pirinci Aramak: Kültürel Bir Macera
İzmir’de yaşayıp paella pirinci aramak… Bu başlı başına bir sitcom bölümü olabilir.
Bir gün markete gittim. Kendime hedef koymuşum: “Bugün paella pirinci bulacağım.” Sanki NASA görevi.
Reyon görevlisine yaklaştım:
“Pardon, paella pirinci var mı?”
Adam bana baktı:
“Abi o ne? Yeni çıkan protein tozu falan mı?”
O an iç sesim devreye girdi:
“Sen İzmir’de yaşıyorsun ve hâlâ her şeyi kolay sanıyorsun.”
Sonra raflara bakıyorum. Basmati var, yasemin var, baldo var… Ama paella pirinci yok.
Kendi kendime dedim ki:
“Demek ki bu pirinç, Hogwarts’a kabul edilmiş ama Muggle dünyasında bulunamıyor.”
Baldo ile Paella Arasındaki Sessiz Savaş
Türkiye’de paella yapmaya kalkınca genelde ilk deneme şu oluyor:
– Baldo pirinci
– Zeytinyağı
– “Bir de içine ne varsa atalım” yaklaşımı
Sonuç mu? Paella değil, “İspanyol ruhlu karışık pilav”.
Bir arkadaşım bunu denemişti. Tadına baktım. Güzel mi? Evet.
Paella mı? O konuda evren bile sessiz kaldı.
Dedim ki:
“Bunda bir yanlışlık var ama kanıtlayamıyorum.”
O da cevap verdi:
“Önemli olan his.”
İşte o an anladım ki mutfak, hukuk gibi: herkes kendi gerçeğini savunuyor.
Paella Pirinci Nedir? Aslında Bir Sabır Testi
Paella pirinci nedir? sorusuna teknik cevap verebilirim ama dürüst olayım, bu iş biraz sabır testi.
Çünkü bu pirinç:
Suyu sever
Sosu sever
Acele edilmesini hiç sevmez
Yani İzmir’deki benim gibi: “Hemen olsun ama çok da uğraştırmasın” kafasına tamamen ters.
Geçen gün kendi kendime paella yapmaya çalıştım. Tava yok, geniş tava buldum. Saf niyet var, teknik bilgi yok.
İç ses:
“Bu işin sonu iyi değil.”
Ben:
“Sus, deneyim kazanıyorum.”
20 dakika sonra mutfakta duman, ben tavayı karıştırıyorum, bir yandan da Spotify’dan Akdeniz playlist açmışım.
Komşu kapıyı çaldı:
“Bir şey mi yakıyorsun?”
Ben:
“Hayır, kültür sentezi yapıyorum.”
Paella Pirinci ve Hayatın Garip Benzerliği
Şunu fark ettim: Paella pirinci aslında biraz insan ilişkileri gibi.
Bazıları hemen açılır, bazıları içine çeker, bazıları ise yanlış pişerse tamamen dağılır.
Ben mesela biraz “fazla nişasta salan” tiplerdenim. Bir şeye girdim mi hemen yoğunlaşıyorum, sonra da “ben neden bu kadar düşündüm?” diye kendime bakıyorum.
Arkadaşım bunu duyunca dedi ki:
“Sen paella pirincisin ama yanlış tenceredesin.”
Cevap veremedim.
Sadece çayı yudumladım.
İzmir Usulü Paella Denemesi
Bir gün arkadaşlarla toplanıp “biz paella yaparız ya” gibi büyük laflar ettik. Bu cümle tarih boyunca çok insanın mutfağını yakmıştır, bunu biliyorum artık.
Malzemeler:
Baldo pirinç (çünkü başka yok)
Tavuk
Biber
Bir miktar özgüven
Sıfır İspanya bağlantısı
Yemek pişerken biri dedi:
“Bu paella oldu mu şimdi?”
Diğeri:
“Oldu oldu, rengi sarı zaten.”
Ben:
“Renkle mutfak kimliği belirlenmez…”
Sonra hep birlikte yedik. Güldük. Güzel miydi? Evet.
Paella mıydı? Tartışmalı.
Ama İzmir’de zaten yemekler biraz böyle: kurala değil, ana hisse bağlı.
Paella Pirinci Nedir? Google’a Sorduğum Gece
Bir gece 02:17…
Telefon elimde.
Google:
“Paella pirinci nedir?”
Sonuçları okuyorum ama sanki başka bir evrenden bahsediliyor:
“Arborio, bomba rice, kısa taneli…”
Ben:
“Ben sadece pilav yapacaktım ya…”
İç ses:
“Sen hiçbir zaman sadece pilav yapmadın.”
O gece fark ettim ki bazı bilgiler insanı rahatlatmıyor, aksine daha fazla düşündürüyor.
Paella Pirinci Bulamayınca İnsan Ne Yapar?
Alternatifler:
1. Bulduğunu kullanırsın
2. “Aynısıdır ya” dersin
3. Veya hayatını sorgularsın (benim favorim)
Ben üçüncüyü seçiyorum genelde.
Çünkü markette “paella pirinci yok” cevabı almak, sanki hayat sana “şimdilik bu seviyeye erişemedin” demek gibi.
Mutfakta Felsefe: Pirinçten Fazlası
Şunu fark ettim: “Paella pirinci nedir?” sorusu aslında sadece mutfakla ilgili değil.
Bir şeyi doğru yapmakla ilgili.
Ama aynı zamanda şunu da anlatıyor:
Her şey aynı pirinçle olmuyor.
İzmir’de büyümüş biri olarak ben genelde “ne varsa onunla yaparız” kafasındayım. Ama paella öyle değil. O biraz seçici. Biraz aristokrat. Biraz “beni doğru yapmazsan gitmem” diyor.
Ben buna saygı duyuyorum ama aynı zamanda biraz da gıcık oluyorum.
Kendimle Konuşmalar
– “Sen neden her yemeği hayat dersi yapıyorsun?”
– “Çünkü bulaşık yıkıyorum ve düşünmek zorundayım.”
– “Ama bu normal değil.”
– “Normal olan ne zaten?”
Bu konuşmalar genelde gece 1’den sonra başlıyor. Sabah olunca ise hiçbir şey olmamış gibi devam ediyorum.
“Paella pirinci nedir” hakkındaki meraklarınızı giderebildiysek ne mutlu bize. Famo ailesi olarak her zaman yanınızdayız!
Sonuç Yerine Değil, Bir Tabak Hikâye
Paella pirinci nedir? sorusu bana şunu öğretti: bazı şeyler sadece malzeme değil, bir yaklaşım.
Doğru pirinç önemli, evet. Ama daha önemlisi, ne yaptığını bilmek ve biraz da kabul etmek: her şey her zaman mükemmel olmayacak.
Ben hâlâ paella pirinci bulduğumda markette küçük bir zafer yaşıyorum. Sanki bir görev tamamlamışım gibi.
Ama sonra eve gelip tencereye bakınca şunu düşünüyorum:
“Belki de mesele pirinç değil…”
Sonra çayı koyuyorum.
Çünkü bazı cevaplar, her zaman pirinçte değil.